In Zwolle is iets ergs gebeurd…

 … in het jaar 1416.

In de nacht van 13 op 14 december vond er in Zwolle een gruwelijke slachting plaats. Deze nacht staat in de geschiedenisboeken bekend als de Sint Lucienacht. Een lugubere nacht waarbij de Grote Markt bij de Grote Kerk rood zag van het bloed.

Grote_markt_zwolle

Gouden gildeneeuw

Zwolle beleefde haar gouden eeuw en was een bruisende handelsstad. Handelaren en kooplieden werden rijk van de stapelmarkt. Door de handelswaar op te slaan in de pakhuizen, hielden ze een kunstmatige schaarste in stand waardoor de prijzen hoog bleven. Een van die producten was graan. Zolang iedereen in redelijke welstand kon leven, en niet omkwam van de honger, kon men met dit systeem aardig uit de voeten.

De verschillende beroepen en ambachten waren georganiseerd in Gilden. Naar verloop van tijd nam de macht van de Gilden steeds meer toe. Even na 1400 zagen verschillende Gildeleiders, de zogenaamde Oldermannen de kans om een eigen college te vormen naast het stedelijke bestuur. Er werden nieuwe wetten en rechten geformeerd, die uiteraard gunstig waren voor deze Gilden.

Weblog_swol Klagende schepenen

Het nieuwe Gildebestuur lapte de toen gebruikelijke democratische besluitvorming aan zijn laars. De gekozen Schout en Schepenen moesten steeds meer aan macht inboeten. Gildemeesters en Overste Oldermannen vonden het bestuurspluche wel fijn, maar minder fijn was dat het Gildebestuur de kas leegplunderde. Er werd veel uitgegeven, veel feestgevierd, dure etentjes, vergoedingen, absurde declaraties die nergens op sloegen; allemaal betaald uit de stadskas. De Schepenen, waaronder Herman van Wythmen, klaagden steen en been over de gebeurtenissen in Zwolle.

Boze bisschop

De verhalen over de schrans- en braspartijen kwamen ook de Utrechtse bisschop Frederik van Blankenheim ter ore. Dit is geen toeval, want Zwolle (en Overijssel toen genaamd Oversticht) viel onder het bisdom Utrecht. Toen bisschop Frederik vernam dat de Gildemeesters de regels naar eigen hand zetten en de schatkist, zijn schatkist, plunderden was voor hem de maat vol. Maar ja, hoe pak je zoiets aan? Frederik riep de hulp in van legeraanvoerder Herman van Keppel. Deze Herman verzon een list. Stiekem lieten de poortwachters, die ook niets van de braspartijen van de Gildenmeesters moesten hebben, bisschoppelijke soldaten de stad binnen. De soldaten verscholen zich in de geheime onderaardse gangen, die Zwolle nog steeds heeft. Hier zouden ze wachten, totdat ze orders kregen. Er kwam ook hulp van de adel uit de provincie. Zij besloten Herman een handje te helpen en stuurden ruitervolk. Mannen te paard wachtten bij de poorten op een teken van Herman.Zwolle_stadhuis 

Feestend overvallen

Het plan was om het Gildehuis te overrompelen en de feestende Gildemeesters te overmeesteren. Het was laat in de avond toen legeraanvoerder van Keppel het sein gaf. De soldaten kropen uit de onderaardse gangen, de ruiters stormden te paard de stad binnen. De stad werd afgesloten. Niemand kon er nog in of uit. Verschillende ruiters stonden opgesteld om de poorten te bewaken. Het Gildehuis aan het Grote Kerkhof werd overvallen door de soldaten. Er volgden vechtpartijen maar er was geen beginnen aan, de legers van de bisschop waren sterk. De Gildebroeders werden overmeesterd. Inmiddels luidde de klok om de bevolking te verzamelen op de Grote Markt. Priesters werden opgeroepen om de laatste biecht af te nemen. Laatste biecht? Dat zag er akelig uit.

Mensenhuid

Meer dan 73 personen zijn geboeid en met geweld erbij gesleept. Een van de Gildeleiders, Johan de Vleyschouer, moest vastgebonden worden in een dwangstoel. Een voor een werden ze het schavot opgedragen. De stadsbeul Hendrik had het druk; 73 mensen had hij onthoofd en gevild. Vierentwintig mensen hadden geluk, die werden verbannen uit Zwolle. In het stadsboek werden de wetten en regelingen, opgepend door de Gildebroeders, met driftige strepen doorgehaald. Er werd een nieuw stadsboek aangeleged. Het zou gebonden zijn in prachtig leer. Volgens overleveringen van gelooide mensenhuiden. Willekeurig boekje maar lijkt erop.
De foto's zijn volgens mij auteursrechtenvrij, want de meeste makers zijn al eeuwen dood. Mocht je toch denken recht te hebben op een afbeelding, neem dan aub contact op, dan haal ik 'm er ogenblikkelijk vanaf.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: